Bài viết mới
Các nhà khoa học tại Trường Y, Đại học Duke (Hoa Kỳ) phát hiện rằng các dây thần kinh bị tổn thương có thể được phục hồi bằng cách cung cấp cho chúng các ti thể khỏe mạnh – những “nhà máy năng lượng” siêu nhỏ bên trong tế bào. Nghiên cứu, công bố trên tạp chí Nature, mở ra một hướng hoàn toàn mới để điều trị đau thần kinh mãn tính từ gốc rễ.
Hàng triệu người trên thế giới đang sống chung với đau thần kinh mãn tính – tình trạng khiến ngay cả một cái chạm nhẹ cũng có thể trở nên đau đớn dữ dội. Từ lâu, giới khoa học đã nghi ngờ loại đau này có liên quan tới việc các ti thể trong dây thần kinh bị tổn thương không còn hoạt động bình thường. Tuy nhiên, việc khắc phục tình trạng này vẫn là một thách thức lớn.
Sử dụng mô người và các mô hình trên chuột, nhóm nghiên cứu tại Đại học Duke phát hiện rằng việc bổ sung ti thể khỏe mạnh giúp giảm đáng kể cơn đau liên quan tới bệnh thần kinh do tiểu đường và tổn thương thần kinh do hóa trị. Trong một số trường hợp, hiệu quả giảm đau kéo dài tới 48 giờ. Thay vì chỉ che lấp triệu chứng, hướng tiếp cận này có thể tác động tới nguyên nhân sâu xa của bệnh bằng cách khôi phục nguồn năng lượng cho tế bào thần kinh.
Nghiên cứu cũng làm sáng tỏ vai trò mới của các tế bào thần kinh đệm vệ tinh. Các tế bào này dường như có khả năng vận chuyển ti thể tới tế bào thần kinh cảm giác thông qua những cấu trúc siêu nhỏ gọi là ống nano đường hầm. Khi quá trình chuyển giao này được tăng cường, hoặc khi ti thể khỏe mạnh được đưa trực tiếp vào mô thần kinh, cơn đau giảm đi nhờ chức năng năng lượng của tế bào được phục hồi.
Theo GS Ru-Rong Ji, tác giả chính của nghiên cứu và Giám đốc Trung tâm Y học Đau chuyển dịch thuộc Khoa Gây mê, Đại học Duke, việc cung cấp nguồn ti thể mới cho các dây thần kinh tổn thương – hoặc thúc đẩy chúng tự tạo thêm ti thể – có thể giúp giảm viêm và hỗ trợ quá trình chữa lành. Ông cho rằng hướng tiếp cận này mở ra khả năng điều trị đau theo cơ chế hoàn toàn mới.
Phát hiện này cũng củng cố các bằng chứng ngày càng nhiều cho thấy tế bào trong cơ thể có thể trao đổi ti thể với nhau – một cơ chế đang được xem là hệ thống hỗ trợ tự nhiên của cơ thể và có thể liên quan tới nhiều tình trạng như béo phì, ung thư, đột quỵ hay đau mãn tính. Nhóm nghiên cứu cho biết vẫn cần thêm các nghiên cứu, bao gồm chụp ảnh độ phân giải cao, để hiểu chính xác cách các ống nano vận chuyển ti thể trong mô thần kinh sống.
Nguồn: N.P.A (NASTIS), theo Duke University School of Medicine
